CÔNG TY CỔ PHẦN DƯỢC PHẨM PQA
CHỮA BỆNH CHỮA TẬN GỐC

Táo bón là gì? Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị bệnh

Tác giả:
Tham vấn Y khoa:

Theo kết quả điều tra sức khỏe của tổ chức International Health Interviewer Survey, mỗi năm tại Mỹ có gần 5 triệu người có dấu hiệu táo bón kéo dài, với tỷ lệ nữ nhiều hơn nam. Theo số liệu điều tra gần đây của Vietnam Health Monitor, có tới 30% dân số Việt Nam bị táo bón kéo dài trên 12 tháng.

Có thể thấy táo bón là vấn đề vô cùng phổ biến, nó cũng ảnh hưởng tới sức của khỏe của hầu hết người bệnh. Táo bón là gì? Nguyên nhân và những dấu hiệu nhận biêt chứng táo bón ra sao? Cùng tìm hiểu cách phòng ngừa và điều trị bệnh táo bón. 

Mục Lục Bài Viết

Táo bón là gì? 

Theo Ths. BS. Nguyễn Thị Tuyết Lan, Trưởng khoa Khám bệnh, BV Y học Cổ truyền TW: “Táo bón là tình trạng đi đại tiện gặp khó khăn do phân trở nên cứng và rắn hơn bình thường.”

Táo bón là tình trạng nhu động ruột của người bệnh hoạt động không thường xuyên gây khó khăn trong việc đi đại tiện. 

Theo các định nghĩa chung, táo bón là hiện tượng ít hơn 3 lần đi đại tiện mỗi tuần. Hầu hết các đối tượng đều từng có tiền sử mắc táo bón và bệnh cũng không được đánh giá mức độ nguy hiểm cao nhưng vẫn gây ảnh hưởng tới sức khỏe và sinh hoạt của người bệnh. 

Táo bón kéo dài nhiều ngày có nguy cơ tiến triển thành mãn tính, người bệnh phải rặn nhiều lần khi đi vệ sinh, gây đau đớn, viêm nhiễm và nguy cơ tiến triển thành các bệnh lý nguy hiểm. 

Nguyên nhân gây táo bón ở người lớn là gì?Táo bón là hiện tượng gì?

Làm thế nào để nhận biệt một người đang bị táo bón? 

Một số bệnh nhân thường chưa nhận biết được các triệu chứng của bệnh táo bón, còn nhầm lẫn chúng với các hiện tượng khác. Theo chẩn đoán chung thì hiện tượng đại tiện ít hơn 3 lần mỗi tuần được coi là táo bón. Phân của người bị táo bón thường khô và cứng, khó khăn trong việc đi đại tiện. 

Một số triệu chứng khác như đau bụng, đau rát hậu môn do rặn nhiều lần khi đi vệ sinh, vùng hậu môn bị viêm nhiễm, ẩm ướt, đi vệ sinh lẫn máu, sợ đi vệ sinh,... 

Ngoài ra, người bệnh còn có thể bị sốt, nôn, đầy hơi, chướng bụng, sút cân do cơ thể chán ăn, mệt mỏi, sa trực tràng,... Khi có các dấu hiệu này, người bệnh nên tới cơ sở y tế để được điều trị kịp thời, tránh những biến chứng nguy hiểm khác. 

Đừng chủ quan với nguyên nhân gây táo bón

Nhiều người bệnh thường nghĩ rằng, táo bón là một bệnh lý đơn giản, có thể tự khỏi mà không cần tác động bất kỳ yếu tố nào sau vài ngày. Tuy nhiên, chính sự chủ quan này khiến nhiều bệnh nhân táo bón nhẹ chuyển biến sang giai đoạn nặng với những thói quen thiếu khoa học: 

Chế độ ăn nhiều béo, ít xơ

Theo bác sĩ Trần Ngọc Bảo, Phó Chủ nhiệm Bộ môn Nội Đại học Y dược TP HCM, một chế độ dinh dưỡng thiếu hụt chất xơ là nguyên nhân điển hình gây táo bón. 

Chất xơ có vai trò bổ sung nước vào ống tiêu hóa, giúp phân mềm và dễ đi ngoài hơn. Bên cạnh đó, chất xơ không hòa tan ở ruột còn là môi trường lý tưởng để các vi lợi khuẩn cho hệ tiêu hóa phát triển.

Do đó, thiếu chất xơ gây ra tình trạng thiếu nước, khiến phân khô và cứng, khó đào thải ra ngoài lâu ngày sinh ra táo bón. 

Việc nạp quá nhiều chất béo vào chế độ ăn khó tiêu hóa, khiến nhu động ruột giảm, đi ngoài trở nên khó khăn hơn. Chế độ ăn uống hằng ngày quá nhiều chất đạm như trứng, sữa, thịt, tinh bột và không bổ sung rau xanh càng làm bạn dễ dàng bị táo bón.

Uống ít nước 

Một thói quen mà hầu hết các đối tượng táo bón đều mắc phải là uống không đủ nước. Nước có vai trò bài tiết chất thải, giải độc cho cơ thể. Đồng thời, nước còn có tác dụng làm mềm phân, chống táo bón, cung cấp cho quá trình bài tiết. 

Nhịn đi vệ sinh

Thói quen nhịn đi vệ sinh hình thành trong cuộc sống sinh hoạt hằng ngày khi bạn quá bận rộn với công việc. Lười đi vệ sinh và thường xuyên trong tình trạng nhịn đi vệ sinh, khiến bệnh táo bón càng có điều kiện phát triển. 

Khi trực tràng đầy phân, tín hiệu trực tiếp báo tới não bộ của bạn khiến bạn muốn đi vệ sinh. Nếu không thể đi ngoài ngay lập tức, ruột sẽ tiếp tục hấp thụ nước cho tới khi phân được đào thải hoàn toàn. Tình trạng này càng làm phân trở nên khô cứng, không đi ngoài được và gây nên táo bón.

Trầm cảm 

Theo một thống kê cho thấy, 33% số bệnh nhân bị táo bón có nguyên nhân trầm cảm. Người bị trầm cảm có thói quen ăn uống, sinh hoạt không điều độ. Việc ăn ngủ kém, khó ngủ có thể gây ảnh hưởng tới hoạt động của đường ruột. 

Các thói quen cũng như thời gian chuyển hóa trong cơ thể của bệnh nhân trầm cảm cũng vì thế mà rối loạn và quá trình này có thể dẫn đến táo bón.  

Tác dụng phụ của thuốc Tây

Một số loại thuốc như thuốc giảm đau, thuốc trầm cảm có tác động đến ruột của bạn, giảm nhu động ruột, tình trạng phân tồn tại lâu và mất nước.

Thuốc giảm đau còn khiến hệ tiêu hóa giảm tiết dịch vào lòng ống khiến phân trở nên cứng hơn. Theo thống kê, có tới 50% người bệnh sử dụng thuốc giảm đau opioid bị táo bón. Loại thuốc này khiến hoạt động của nhu động ruột giảm, phân tồn tại trong trực tràng lâu hơn. Dùng thuốc giảm đau lâu ngày khiến táo bón thêm trầm trọng. 

Tác dụng phụ của thuốc tây gây ra táo bónTác dụng phụ của thuốc tây gây ra táo bón

Thuốc chống trầm cảm cũng là một trong những nguyên nhân khiến tình trạng phân khó tống ra ngoài. Thuốc trầm cảm ức chế acetylcholine, khiến ruột giảm hoạt động thức ăn tồn lâu trong ruột dẫn tới khó tiêu.

Táo bón do bệnh lý 

Một số bệnh lý khiến người bệnh dễ mắc phải táo bón như: ung thư trực tràng, hành tá tràng, viêm đại tràng, viêm loét dạ dày,... Các bệnh lý này có biểu hiện từ táo bón đi ngoài ra máu tươi gây nên. 

Ngoài ra, theo nghiên cứu, ⅓ số người bị đái tháo đường sẽ có tình trạng táo bón. Những bệnh nhân đái tháo đường bị tổn thương hệ thần kinh ruột, nhu động ruột giảm, trực tràng trở nên kém nhạy cảm dẫn tới hiện tượng táo bón. 

Ít vận động 

Thói quen ít vận động cũng có thể khiến phân trong trực tràng bị ứ đọng và tích tụ lại, ruột hoạt động kém và dễ táo bón. Các đối tượng có thể bị táo bón do ít vận động như bà bầu, mẹ sau sinh, người già chức năng xương suy yếu,...

Chế độ dinh dưỡng dư thừa canxi 

Việc hấp thụ quá nhiều canxi khiến nhu động ruột bị giảm, việc đào thải phân diễn ra khó khăn hơn. Phân lúc này tồn tại ở ruột lâu hơn, tiếp tục bị tái hấp thu nước và trở nên khô cứng hơn. 

Theo khuyến nghị, mỗi ngày bạn nên bổ sung khoảng 1000mg canxi cho cơ thể. Canxi có trong các thực phẩm như sữa, phô mai, cá, ngũ cốc. Bạn cũng có thể uống viên canxi. Tuy nhiên, hãy sử dụng canxi citrate thay vì canxi cacbonate. Nồng độ canxi cacbonat cao có thể làm giảm hoạt động của nhu động ruột. 

Bổ sung dư thừa sắt

Tương tự như việc bổ sung canxi, việc hấp thụ nhiều sắt cũng gây nên khả năng bị táo bón. Theo khuyến nghị y tế, mỗi ngày, một người bình thường cần 8mg sắt cho cơ thể. Sắt có trong các loại hải sản, thịt, đậu, rau cải bó xôi. Việc thừa sắt cũng khiến động ruột hoạt động chậm lại. 

Chế độ ăn thiếu sắt cũng có thể gây thiếu máu. Do đó, hãy kiểm soát lượng sắt trong chế độ dinh dưỡng của mình, tránh nguy cơ táo bón. 

Táo bón lâu ngày có nguy hiểm không? Tác hại khôn lường của táo bón 

Táo bón không nguy hiểm nhưng nếu không điều trị kịp thời có thể dẫn tới tình trạng táo bón lâu ngày và những biến chứng nguy hiểm cho sức khỏe. 

Biến chứng thành bệnh trĩ 

Táo bón lâu ngày với tình trạng phân ứ đọng và tắc ruột sẽ gây phình các tĩnh mạch xung quanh hậu môn. Khi đi ngoài dẫn tới tình trạng đau đớn, chảy máu, dẫn tới bệnh trĩ. Mỗi khi đi ngoài phải cố rặn, tăng áp lực ổ bụng khiến búi trĩ ngày càng lớn. 

Theo số liệu thống kê, tỉ lệ mắc bệnh trĩ ở Việt Nam là 30-50% dân số. Bệnh trĩ gây nên những bất tiện trong cuộc sống sinh hoạt của người bệnh, và phải phẫu thuật để chữa khỏi. 

Táo bón lâu ngày có thể gây bệnh trĩ

Táo bón lâu ngày có thể gây bệnh trĩ

Gây nứt hậu môn, viêm nhiễm hậu môn 

Tình trạng phân cứng, khô khiến mỗi lần đi vệ sinh trở thành nỗi ám ảnh vì phải cố rặn. Tình trạng xảy ra thường xuyên sẽ gây nên nứt rách hậu môn, gây chảy máu, thậm chí sưng phù, đỏ mọng, lở loét viêm ống hậu môn. Chảy máu nhiều có thể gây thiếu máu cho người bị táo bón. 

Bên cạnh đó, tình trạng nứt rách hậu môn khiến cho hậu môn luôn ở trong tình trạng ẩm ướt, tạo điều kiện cho vi khuẩn xuất hiện, gây viêm nhiễm. 

Viêm đại tràng, trực tràng 

Viêm đại tràng xuất hiện khi bị nhiễm khuẩn, ký sinh trùng, hội chứng ruột kích thích, ảnh hưởng của điều trị xạ, hóa trị, uống nhiều rượu bia. Táo bón lâu ngày gây viêm nhiễm, vi khuẩn tấn công gây nên viêm đại tràng. 

Khối phân khi bị táo bón luôn gây sang chấn gây viêm niêm mạch trực tràng, tăng nguy cơ gây các bệnh viêm nhiễm, abces hậu môn - trực tràng, rò hậu môn,... 

 

Sa trực tràng 

Sa trực tràng là tình trạng một phần hoặc toàn bộ trực tràng bị lộn ra ngoài khỏi lỗ hậu môn. Các biểu hiện của sa trực tràng là chảy máu trực tràng, táo bón buốt rót, cảm giác tắc nghẽn khi đi đại tiện. 

Khi táo bón kéo dài có thể gây nên tình trạng sa trực tràng. Nếu có tình trạng ra máu tươi, đau bụng dưới, có thể bạn đã mắc bệnh sa trực tràng, nên đến bác sĩ để được khám xét và có phương pháp điều trị phù hợp. Sa trực tràng có thể điều trị bằng cách phẫu thuật. 

Ung thư hậu môn, đại tràng 

Hậu quả xấu nhất của táo bón lâu ngày là ung thư hậu môn, đại tràng. Táo bón lâu ngày gây chảy máu, viêm nhiễm hậu môn, đại tràng, vi khuẩn xâm nhập và sản sinh ra tế bào ung thư. 

Táo bón mãn tính có thể gây nên ung thư hậu môn đại tràng ác tính, gây nguy hiểm tới sức khỏe cũng thậm chí tính mạng của người bệnh. 

Các triệu chứng của ung thư trực tràng bạn cần quan tâm và theo dõi: 

  • Chảy máu trực tràng, hậu môn, gây đau rát, ngứa hậu môn 
  • Phát hiện các khối u xung quanh hậu môn 
  • Có thể đại tiện không tự chủ 
  • Đầy hơi, khó tiêu, táo bón nặng 
  • Chất nhầy chất lỏng ở hậu môn. Táo bón gây ung thư trực tràng

Táo bón gây ung thư trực tràng

Loại bỏ táo bón bằng các mẹo đơn giản  

Táo bón là căn bệnh tự nhiên, không khó chữa. Tuy nhiên cần nắm bắt rõ tình trạng bệnh để có phương pháp trị liệu phù hợp. 

Thay đổi thói quen sinh hoạt, ăn uống

Với người bị táo bón do những thói quen sinh hoạt chưa khoa học, có thể dễ dàng điều trị táo bón bằng cách hình thành chế độ ăn uống hợp lý. 

  • Giảm lượng tinh bột, chất đạm, bổ sung chất xơ từ rau củ và các loại trái cây trị táo bón như rau cải, khoai lang, mồng tơi, rau má, đu đủ, bơ, các loại hạt như đỗ đen, đậu đỏ, đỗ xanh,...
  • Uống đủ 2-2,5 lít nước mỗi ngày để quá trình đi ngoài diễn ra dễ dàng hơn. Cũng có thể thay đổi bằng nước ép hoa quả, rau,...
  • Không nhịn đi vệ sinh, có thói quen đi vệ sinh đúng giờ 
  • Vận động thường xuyên cho cơ thể khỏe mạnh, đường ruột hoạt động tốt 
  • Không lạm dụng các loại giảm đau, trầm cảm
  • Hạn chế các chất kích thích, rượu bia, cà phê, thuốc lá,..
  • Hít thở bằng bụng, thúc đẩy lưu thông đường ruột

ăn nhiều rau xanh gúp ngăn ngừa và trị táo bónĂn nhiều rau xanh gúp ngăn ngừa và trị táo bón

Chữa táo bón bằng Tây y 

Hiện nay trên thị trường có nhiều loại thuốc trị táo bón như thuốc nhuận tràng, thuốc xổ,... thường có hiệu quả nhanh chóng. Tuy nhiên, việc sử dụng thuốc Tây y cần tuân thủ theo chỉ dẫn của bác sĩ, không lạm dụng thuốc, tự điều chỉnh tăng liều dùng có thể dẫn tới phản ứng cũng như ảnh hưởng xấu tới sức khỏe. 


Có thể bạn quan tâm: 

 
Cảm nhận khách hàng
Gửi ảnh
0818 288 717