CÔNG TY CỔ PHẦN DƯỢC PHẨM PQA
CHỮA BỆNH CHỮA TẬN GỐC

Bệnh hen suyễn có nguy hiểm không? Nguyên nhân và dấu hiệu

Tác giả:
Tham vấn Y khoa: GS. TS Nguyễn Thành Nhân

Theo thống kê của tổ chức y tế thế giới WHO, trên thế giới có khoảng 235 triệu người bị hen suyễn. Hen suyễn là bệnh phổ biến ở mọi quốc gia, mọi đối tượng. Vậy bệnh hen suyễn có nguy hiểm không, hen suyễn sinh ra do đâu và làm cách nào để dứt điểm cơn hen suyễn?

Mục Lục Bài Viết

Hen suyễn là gì?

Hen suyễn hay còn gọi là hen phế quản (Asthma) là một bệnh mãn tính ở đường hô hấp. Hen suyễn xuất hiện khi các cơn hen đột phát, lớp niêm mạc tại ống phế quản lúc này sưng lên, kích ứng và bị viêm nhiễm.

Ống khí quản của người bị hen suyễn bị co thắt và thu hẹp lại do đó giảm lượng không khí vào phổi, sinh ra khó thở. Khi tình trạng phù nề viêm sưng ngày càng nghiêm trọng, tình trạng người bệnh khó thở vô cùng, hen suyễn trở nên mãn tính.

Tỷ lệ bệnh hen suyễn ở Việt Nam 

Việt Nam cũng như nhiều quốc gia trên thế giới, có tỷ lệ mắc bệnh hen suyễn cao, khoảng 5% dân số. Con số khoảng 4 triệu người, trong đó, đối tượng chiếm tỷ lệ cao nhất là trẻ em ở nhóm tuổi 12 - 13 tuổi. 

Con số này ở các thành phố lớn như Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh cao hơn hẳn. Ở Hà Nội, 8,1% trẻ em nội thành mắc hen suyễn, 6,7% trẻ ngoại thành có vấn đề về hen phế quản. Ở Thành phố Hồ Chí Minh, con số này gấp nhiều lần, 29,1% trẻ em mắc bệnh hen phế quản. 

Nguyên nhân và triệu chứng của hen suyễn

Nguyên nhân gây hen suyễn là gì? 

Hen suyễn xảy ra do nhiều nguyên nhân khác nhau ở các đối tượng khác nhau. Trong đó có thể kể đến các nguyên nhân điển hình như: 

  • Hen suyễn do các chất kích thích, dị ứng hít sâu vào phổi gây nên như khói bụi, ô nhiễm, phấn hoa, nước hoa, lông vật nuôi, bụi phấn, khói than,... 
  • Hen suyễn do di truyền: Hen suyễn do di truyền bởi tiền sử gia đình bệnh nhân có người bị hen suyễn. Theo một số nghiên cứu, ⅗ số người bị hen suyễn là do di truyền. Tỷ lệ trẻ em bị hen suyễn do đó cũng khá cao. 
  • Hen suyễn do các bệnh từ đường hô hấp: Người mắc các bệnh về đường hô hấp như viêm phế quản, viêm xoang,... có nguy cơ mắc hen suyễn cao hơn những đối tượng khác. 
  • Hen suyễn cũng có thể xảy ra ở những người có thể trạng yếu, sinh thiếu tháng, dễ cảm lạnh và kích ứng với các yếu tố thời tiết 
  • Những đối tượng hen suyễn do yếu tố môi trường nghề nghiệp, tiếp xúc với hóa chất độc hại như công nhân, kỹ sư làm đường, người khai thác than,... 
  • Dị ứng với thuốc và chất gây dị ứng: Aspirin, beta blockers,... 

Bệnh hen suyễn có nguy hiểm không/ Bệnh hen suyễn có nguy hiểm không?

Dấu hiệu nhận biết hen suyễn 

Hen suyễn là một bệnh về đường hô hấp do đó có những dấu hiệu cơ bản dễ nhầm lẫn với một số bệnh về đường hô hấp khác như viêm phổi, viêm phế quản, lao, giãn phế quản,... Tuy nhiên, có thể nhận diện hen suyễn khi hội tụ nhiều yếu tố sau: 

  • Ho nhiều, ho đặc biệt về đêm: Người bị hen suyễn khi tiếp xúc với các yếu tố từ môi trường như khói bụi, ô nhiễm, thuốc lá, lông vật nuôi,... sẽ sinh ra phản ứng tự nhiên là ho để đẩy các chất đó ra ngoài. Ho cũng có thể là dấu hiệu của các bệnh hô hấp khác hay cảm cúm, viêm xoang. Tuy nhiên nếu tình trạng ho kéo dài, ho nhiều đặc biệt về đêm thì có thể bạn đã mắc hen suyễn. 
  • Khó thở, thở khò khè: Người bị hen suyễn có đường thở bị thu hẹp do đó dẫn đến không khí khó lưu thông gây nên khó thở. Thở khò khè là dấu hiệu điển hình nhất khi bị hen suyễn. Ống phế quản của người bị hen suyễn bị sưng phù nề, do đó không khí đi qua bị tắc nghẽn tạo nên âm thanh rít và khò khè. 
  • Đau thắt ngực: Đường thở tắc nghẽn khiến người bệnh luôn có cảm giác có vật đè nặng hoặc co thắt, siết chặt ngực. 
  • Hơi thở nhanh và gấp gáp: Đây được coi là biểu hiện dễ nhận biết ở bệnh hen suyễn. Cảm giác khó thở khiến người bệnh luôn cố gắng thở, hơi thở nhanh và gấp. Điều này rõ rệt khi người bệnh hoạt động mạnh, chạy bộ hay leo cầu thang. 
  • Mặt nhợt nhạt, cơ thể mệt mỏi: Người bệnh hen suyễn không được cung cấp đủ oxy do đó luôn cảm thấy mệt mỏi, da dẻ nhợt nhạt và toát mồ hôi. 

Khi có các dấu hiệu điển hình trên của bệnh hen suyễn, người bệnh nên đến ngay cơ sở y tế để gặp bác sĩ chuyên khoa chẩn đoán cũng như có phương pháp và liệu trình điều trị phù hợp.

Bệnh hen suyễn có nguy hiểm không?

Hen suyễn là bệnh mãn tính thường gây bất tiện cho cuộc sống sinh hoạt của người bệnh. Hen suyễn nếu được kiểm soát thường xuyên sẽ không gây nguy hiểm. Tuy nhiên, nếu hen suyễn lâu ngày, các cơn hen không được kiểm soát sẽ có thể gây nên những biến chứng khó lường và có thể nguy hiểm dẫn đến tử vong. Một số biến chứng nguy hiểm của bệnh hen suyễn có thể kể đến như:

Nhiễm khuẩn phế quản

Ở các bệnh nhân bị hen suyễn, phế quản của họ có khả năng bị nhiễm vi khuẩn, virus  nhiều hơn những người không mắc bệnh và gây ra bệnh viêm phế quản. Đặc biệt là trong thời tiết lạnh, không khí ẩm ướt thì tỷ lệ bị nhiễm khuẩn phế quản càng tăng lên.

Tràn khí màng phổi

Khi người bị hen phế quản bộc phát cơn hen, bệnh nhân sẽ ho mạnh, thở gấp, điều này có thể làm cho một lượng không khí lớn tràn vào màng phổi. Điều này k không khí bị tích tụ và gây ra vết rách ở phổi. Không khí sẽ từ vết rách này tràn vào trong khoang ngực và tạo ra một áp lực lên phổi và tim.

Biểu hiện của tràn khí màng phổi là đau tức ngực dữ dội, mệt mỏi, tái xanh, vã mồ hôi, tim đập nhanh, tụt huyết áp. Tình trạng tràn khí màng phổi nếu không được cấp cứu kịp thời có thể dẫn tới các biến chứng nguy hiểm như suy hô hấp, xẹp phổi.


Bệnh hen suyễn có gây tràn khí màng phổi không? Bệnh hen suyễn có gây tràn khí màng phổi không?

Khí phế thũng

Khí phế thũng là một trong những biến chứng phổ biến ở bệnh nhân bị hen suyễn, hen phế quản. Điều này là bởi khả năng co giãn, đàn hồi của các phế nang bị suy giảm làm cho không khí khi đi vào phổi bị giữ lại mà không thoát ra ngoài được.

Tình trạng khí phế thũng kéo dài có thể làm tính đàn hồi của hệ hô hấp suy giảm theo và không thể hồi phục được như cũ. Các triệu chứng của khí phế thũng như khó thở dai dẳng, xanh xao, tím tái do thiếu oxy.

Xẹp phổi

Ở bệnh nhân hen suyễn, dịch nhầy (đờm) sẽ bị tích tụ bên trong các phế nang ở phổi khiến chúng bị xì hơi, cản trở quá trình trao đổi oxy và carbon dioxide trong phổi.

Các triệu chứng của chứng xẹp phổi có thể kể đến như: Khó thở, thở nhanh, ho. Nếu tình trạng khó thở diễn ra kéo dài và ngày càng trầm trọng, bệnh nhân cần phải đến ngay các cơ sở y tế để được chuẩn đoán chính xác và điều trị kịp thời.

Suy hô hấp

Một trong những biến chứng nặng nhất của bệnh hen suyễn đó là suy hô hấp hoặc nặng hơn nữa là ngưng hô hấp dẫn đến tổn thương não, xuất huyết não do thiếu oxy trong thời gian dài. Đây là một biến chứng cực kỳ nguy hiểm và có thể dẫn đến tử vong.

Khi bệnh nhân có các dấu hiệu sau đây cần đưa đến ngay cơ sở y tế để điều trị kịp thời:

  • Khó thở
  • Thở nhanh và gấp trên 60 lần/phút
  • Hõm khoang liên sườn
  • Cánh mũi phập phồng
  • Toàn thân tím tái

Bệnh hen suyễn có thể gây ung thư phổi không? 

Một câu hỏi được đặt ra ở nhiều người “Liệu hen hoặc dị ứng đường hô hấp có gây ung thư phổi không?” 

Bác sĩ Andrea B. McKee, chủ tịch khoa phóng xạ ung thư phóng xạ tại Bệnh viện & Trung tâm Y tế Lahey ở Burlington lưu ý có mối liên hệ giữa bệnh hen và bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính có nguy cơ gây ung thư phổi cao. 

Hen suyễn gây tổn thương ở phổi, khó thở, đau tức ngực, gây viêm nhiễm ở phổi, tạo điều kiện cho tế bào ung thư phát triển. 


Bệnh hen suyễn có thể gây ung thư phổi không? Bệnh hen suyễn có thể gây ung thư phổi không?


Xem thêm bài viết: Bệnh hen suyễn có di truyền không?


Làm gì khi lên cơn hen suyễn?

Các cơn hen suyễn trở thành nỗi ám ảnh của bệnh nhân hen bởi chúng tới bất ngờ, đột ngột và có thể gây những biến chứng xấu như đột quỵ hay tử vong. Tuy nhiên, chúng ta cũng có những biện pháp để kiểm soát chúng.

Sử dụng bình xịt định liều 

Bình xịt định liều là một loại thuốc làm giãn phế quản. Khi bệnh nhân hen suyễn lên cơn hen bất ngờ, đường thở co thắt đột ngột gây khó thở. Dụng cụ này cung cấp thuốc hen trong một bình xịt nhỏ bên trong được trang bị thuốc giúp đẩy vào phổi. 

Tuy nhiên, cần lưu ý khi sử dụng bình xịt định liều bởi khi sử dụng quá liều lượng có thể gây tác dụng phụ. Bạn nên tham khảo ý kiến của bác sĩ trước sử dụng loại bình xịt này.  
Sử dụng bình xịt định liều kiểm soát cơn hen suyễn Sử dụng bình xịt định liều kiểm soát cơn hen suyễn


Xem thêm bài viết: Thuốc chữa bệnh hen suyễn


Trà và caffein 

Trà và cà phê có thể ngăn ngừa các cơn suyễn tấn công và làm dịu các cơn hen. Caffein trong các loại thức uống trên có công dụng làm giãn đường thở, cải thiện chức năng đường thở tới 4h. Vì chức năng tuyệt vời đó, trà xanh và cà phê được coi là một liều thuốc kiểm soát hen suyễn khi không có xịt định liều. 

Dùng dầu khuynh diệp giảm hen suyễn

Dầu khuynh diệp có tác dụng giảm các triệu chứng của hen suyễn, viêm phế quản. Đổ một vài giọt dầu vào máy xông hơi, dầu sẽ khuếch tán giúp cải thiện đường thở và các cơn hen bất ngờ. Bạn cũng có thể cho một vài giọt dầu vào nước ấm sau đó từ từ hít. 

Một số tinh dầu cũng có tác dụng giảm hen suyễn như tinh dầu oải hương, húng quế,... 

Bạn nên tham khảo các loại tinh dầu với thương hiệu an toàn và phù hợp, tránh bệnh hen suyễn nặng thêm bởi các thành phần hóa học có trong tinh dầu. 

Nghỉ ngơi, ngồi thẳng lưng và từ từ hít thở 

Khi cơn hen kéo đến, bạn nên bình tĩnh và nghỉ ngơi trước khi được cấp cứu. Tư thế thẳng lưng giúp mở rộng ống phế quản, giúp không khí lưu thông tốt hơn. Khi bị hen suyễn, bạn cũng nên từ từ hít thở, tránh thở gấp khiến tình trạng nghiêm trọng hơn.

Thở sâu còn giúp bạn có thể thư giãn, bình tĩnh, ngăn ngừa các cơn co thắt ngực.

Phòng ngừa và điều trị bệnh hen suyễn

Bệnh hen suyễn thường là do các tác nhân như mỗi trường, vật nuôi, phấn hoa, ẩm mốc... chính vì thế để phòng ngừa bệnh hen suyễn, chúng ta cần tránh khỏi các tác nhân gây ra căn bệnh này. Bạn hãy thực hiện các biện pháp sau đây để phòng ngừa bệnh hen suyễn, hen phế quản nhé.

Tránh tiếp xúc với lông của vật nuôi

Lông của vật nuôi thường chứa các loại ký sinh trùng, vi khuẩn và cả virus có thể gây bệnh đối với cơ thể con người. Đặc biệt là đối với những người có tiền sử mắc các bệnh về đường hô hấp như viêm phế quản, hen phế quản thì nên tránh tiếp xúc với lông của vật nuôi trong nhà để tránh việc nhiễm khuẩn đường hô hấp do hít phải lông của những vật nuôi trong gia đình.

Bảo vệ đường hô hấp khỏi ô nhiễm

Tình trạng ô nhiễm mỗi trường ngày càng nghiêm trọng khiến các bệnh về đường hô hấp diễn ra rất phức tạp. Chính vì thế, bạn cần có biện pháp để bảo vệ đường hô hấp của mình như đeo khẩu trang khi ra đường, tránh xa khói thuốc lá và có các biện pháp bảo hộ khi làm việc trong môi trường độc hại.

Kiêng những loại thực phẩm gây dị ứng

Những người mắc bệnh hen phế quản cần phải kiêng một số loại thực phẩm dễ gây dị ứng như đồ hải sản, đồ chiên nướng, rượu bia, đồ đông lạnh, đóng gói sẵn...

Dọn dẹp môi trường sống sạch sẽ

Để phòng ngừa bệnh hen phế quản hiệu quả, bạn hãy thường xuyên dọn dẹp môi trường sống của mình đều đặn mỗi tuần. Điều này sẽ giúp hạn chế việc tiếp xúc với vi khuẩn, virus gây bệnh, giúp chúng ta có một sức khỏe tốt, phòng ngừa nhiều bệnh tật trong đó có bệnh hen phế quản.


Bài viết cùng chuyên mục:

Cảm nhận khách hàng
Gửi ảnh
0818 288 717